Gida horiek Europako Batzordea egiten ari den gida teknikoei kalterik egin gabe argitaratzen dira. Gida horien helburua da Europako Ingurumen Araudia behar bezala aplikatzen dela bermatzea. Espainiako gidek oinarri bat emango diote Europako gidak egiteko Batzordearen lantaldeari.
Digitalizazioko eta Adimen Artifizialeko Estatu Idazkaritzak, Adimen Artifizialeko Zuzendaritza Nagusiaren bitartez, eta Adimen Artifiziala Gainbegiratzeko Espainiako Agentziaren (AESIA) laguntzarekin, merkatua jagoteko beste agintaritza nazional batzuen artean, 16 gida praktiko argitaratu ditu, Adimen Artifizialaren Europako Erregelamendua (RIA) ezartzen eta betetzen laguntzeko.
IAren Sandboxaren emaitza diren giden helburua arrisku handiko IA sistemak garatzen edo inplementatzen dituen Espainiako produkzio-sareari indarreko araudia betetzen laguntzea da. Dokumentuek araugintza-betekizunekin bat datozen gomendioak ematen dituzte, estatu kide guztiei aplikatu beharreko arau bateratuak onartzeko zain; eta ETE, start-up eta enpresa handiei lagunduko diete oinarrizko eskubideak errespetatzen dituzten sistema berritzaile, fidagarri eta fidagarriak garatzen.
Gidak ez dira lotesleak, eta ez dute araudi aplikagarria ordezten edo garatzen. Hiru multzotan egituratu dira:
1. Sarrerako gidak:
2. Guías técnicas:
- 03. Egokitasun-ebaluazioa. Helburua da IAren sandboxaren esparruan orientatzea IAren Europako Erregelamenduko ("CE marka") arrisku handiko adimen artifizialeko sistemek bete beharko duten egokitasuna ebaluatzeko prozesuari buruz.
- 04. Kalitatea kudeatzeko sistema. Gida honek hornitzaileentzat eta hedapenaren arduradunentzat baliagarriak izango diren antolamendu-neurriak eta neurri teknikoak aurkezten ditu, RIAren 17. artikulua betetzeko. Artikulu horrek arrisku handiko IAko sistema guztiek eta helburu orokorreko IAko sistema jakin batzuek kalitatea kudeatzeko izan beharko dituzten baldintzak ezartzen ditu.
- 05. Arriskuak kudeatzeko sistema. Gida honek IA sistema batek izan ditzakeen arriskuak identifikatzeko, aztertzeko, ebaluatzeko eta arintzeko beharrezko neurriak aurkezten ditu. Neurri horiek hornitzaileentzat eta hedapenaren arduradunentzat baliagarriak izango dira, arriskuak kudeatzeko sistemari buruzko 9. artikulua betetzeko. Errazago ulertzeko, Excel dokumentu bat erantsi da, hainbat erabilera-kasutarako garapen-prozesua jasotzen duena.
- 06. Giza ikuskapena. RIAk arrisku handiko IAko sistemei buruzko Giza Zaintzari eskaintzen dio 14. artikulua. Pertsonek gai izan behar dute erabaki autonomoak hartzeko, IAren sistemei buruzko arrazoiak ezagututa; horretarako, giza zaintzak funtsezko lekua izan behar du sistemaren funtzionaltasunean.
- 07. Datuak eta datuaren gobernantza. Gida honek RIAren 10. artikulua du ardatz, datuen gobernantza-baldintzei buruzkoa. Artikulu horrek arrisku handiko IAko sistema oro eta helburu orokorreko zenbait sistema barne hartu beharko ditu. Entrenamenduan, baliozkotzean eta proban erabilitako datuak egokiak, egokiak, behar bezain adierazgarriak eta ezarritako kalitate- eta osotasun-baldintzak betetzen dituztela bermatzeko inplementatzen diren elementuen multzoa da datuen gobernantza.
- 08. Gardentasuna eta erabiltzaileei informazioa ematea. Dokumentu honek inplementazio-neurriak eskaintzen ditu IHren sistemak hornitzen eta erabiltzen dituzten erakundeentzat, IHren 13. artikuluan adierazitako betebeharrak betetzea errazteko, gardentasunari erabat eskainita.
- 09. Zehaztasuna. RIAren 15. artikuluak IAren sistemak bete behar dituen zehaztasun-, sendotasun- eta zibersegurtasun-baldintzak jorratzen ditu. Gida hau doitasunean zentratzen da berariaz, IAko sistemek martxan jarri ondoren errendimendu- eta zehaztasun-espezifikazioak ez degradatzeko neurriak adieraziz.
- 10. Sendotasuna. Gidaliburu honek RIAren 15. artikuluan jasotako IAren sistemen sendotasuna azpimarratzen du. Sendotasun teknikoa funtsezkoa da arrisku handiko IA sistemetarako, erresilienteak izan behar baitute portaera kaltegarri edo desiragarriei dagokienez. Gidak egoera horiek prebenitzeko neurriak proposatzen ditu.
- 11. Zibersegurtasuna. IAren Erregelamenduaren 15. artikuluan ezarritakoaren arabera, gida honek IAren sistemetarako zibersegurtasunaren arloko neurriak ematen ditu, bereziki adimen artifizialari buruzko alderdietan, zibersegurtasun-eskema zabalago batean integratzeko.
- 12. Automatikoki sortutako erregistroak eta erregistro-fitxategiak. Gida honetan, arrisku handiko sistema guztiek barne hartu behar dituzten erregistroen sorrerari eta kontserbazioari buruzko RIAren baldintzak betetzeko hornitzaileei eta IAko sistemak hedatzeko arduradunei balioko dieten neurriak aurkezten dira. Erregistroak kudeatzeko sistema egoki bat garatzeak beste zeregin batzuk erraztuko ditu, hala nola gardentasuna edo kontuak ematea.
- 13. Merkaturatu osteko zaintza-plana. RIAk adierazten du beharrezkoa dela arrisku handiko IAren sistemetarako merkaturatze osteko zaintza-plan bat egitea; hau da, hornitzaileek eta hedapenaren arduradunek gidatutako jarduera-multzo bat diseinatzea, lortutako esperientzia bildu eta ebaluatzeko, eta, horrela, edozein ekintza hartzeko beharra identifikatzeko.
- 14. Gertakari larrien jakinarazpena. Gidaliburu honek RIAren 73. artikulua du ardatz, eta gertakari larriak jakinarazteko prozedura deskribatzen du, bai eta prozedura horri ekiteko neurriak ere.
- 15. Dokumentazio teknikoa. Gida honen helburua da azaltzea zer eskatzen dion IAren Europako Erregelamenduak dokumentazio teknikoari, nola islatu behar den eta nola gorde behar den eskatutako dokumentazio guztia.
3. Eskakizunen giden checklist-a:
- 16. Betekizunen giden checklist eskuliburua.
- Checklist eta adibideak: gidetan aipatutako adibideak (zip fitxategian) eta checklist tresna duten Excel guztiak barne hartzen ditu, diagnostiko bat egin behar den 12 baldintzetako bakoitzerako:
- Kalitatea kudeatzeko sistema
- Arriskuak kudeatzeko sistema
- Giza ikuskapena
- Datuak eta datuen gobernantza
- Gardentasuna
- Zehaztasuna
- Sendotasuna
- Zibersegurtasuna
- Erregistroak
- Dokumentazio teknikoa
- Merkaturatu osteko zaintza
- Gertakari larrien kudeaketa
Gida horiek ebaluazio- eta berrikuspen-prozesu iraunkor baten mende daude, eta aldian-aldian eguneratzen dira, Europako Batzordeak argitaratutako estandarren eta gidalerroen garapenaren arabera, eta eguneratu egingo dira IAren Erregelamendua aldatzen duen Omnibus digitala onartzen denean.
